HENDEK SAVAŞI

Hendek savaşı miladi 31 Mart 627 tarihinde hicri olarak ise hicretin beşinci yılında diyebileceğimiz Müslümanların sahip olduğu ”Yesrib”’in, pagan inancına sahip Araplar ile Beni Kureyza Yahudileri tarafından 27 gün boyunca süren kuşatmasıdır. Mekkeli pagan Araplar ve Yahudi Beni Kureyza kabilesi ile Müslümanlar arasındaki üçüncü ve son muharebedir.

”Hendek” ismini, Müslümanların hendek kazarak kuşatmayı kırması yoluyla ürettiği stratejisinden alır. ”Anzab” savaşı olarakta bilinmektedir. Müslümanlar açısından savunma savaşı niteliğindedir.

Savaşın başlamasına sebep olarak, Uhud savaşının ardından Müslümanların Medine doğusuna ve kuzeyine seferler yapması-Mekke kervanlarının Suriye, Mısır ve Irak yolunu kapatması gösterilebilir. Bunların geri dönüşü pagan araplarına, ticaret yollarının tükenmesi olmuştur. Yahudiler açısından ise Müslümanları yok etme isteği bu birleşimi kaçınılmaz hale getirmiş ve savaşta bu doğrultuda başlamıştır.

 

SAVAŞ

Pagan Arapları ve Yahudilerin oluşturduğu ordunun sayısı, Müslümanların oluşturduğu ordu sayısından fazlaydı. Buna kendi orduları dışından diğer kabilelerden (Gatafan, Tihame, Kinane, Beni Esd, Ehabiş, ve Necd) aldıkları paralı askerlerin de olması sebep olarak gösterilebilir. Sayısal üstünlüğe karşı taktiksel olarak Müslümanlar savaş stratejisi geliştirdi. Selma-ı Farisi’nin önerisiyle, Medine şehrinin savunma anlamın da savaşı kolaylaştırılacağı olan bölgeler belirlenip, bu yerlere çukurlar kazıldı. Uzun bir çalışmadan sonra hendek halini alan bu çukurlardan çıkan toprakları da  siper haline getirmişlerdi. Hendeklerin derinlikleri, bir insanın buradan çıkamayacağı boyutta dizayn edilmişti. Hendeklerin hazır olması ise bir aylık bir süreci gerektirmişti ve nihayetin de hazırlardı.

Kadınlar ve çocukları korumak amacıyla şehir de bulunan kulelere yerleştirildiler. Hendeklerin korunması işlemini ise Sal dağına kurdukları karargahlarından gruplara ayrılarak gerçekleştirmişlerdi. Bu sayede Pagan Araplar ve Yahudiler hendekleri aşamayacaktı. Kuşatma tam tamına bir ay sürdü. Karşılıklı yapılan ok atışları saldırıya ivme kazandırmadı akabinde kuşatmanın etkisizliği kendini belli etti.

Pagan Araplarının gıda stoğu tükeniyordu. Bu doğrultu da  Beni Kureyze Yahudilerini kuşatma yerine savaşa sokma çabalarına başladılar. Bu konu da Yahudileri ikna ettiler. Yahudiler, Müslümanlara arkadan saldırmayı planlamıştı. Hz. Muhammed, (S.A.V.) bu saldırının istihbaratını almış ve saldırının olacağı yöne birlikleri sevk etmişti. Saldırı girişimi bu hamle ile başarısızlıkla neticelendi. Yahudilerin bir kısmı çırpınırcasına kulelerde bulunan kadın ve çocuklara saldırsa da, başarılı olamadılar. Bu neticelerden sonra, soğuk ve fırtınanın etkili olması kuşatmayı kırmıştı.

SAVAŞ SONUNDA

Müslümanlar zaferle ayrılmış ve Pagan Arapları-Yahudilerle eşitliği sağlamıştı. Hz. Muhammed (S.A.V.) Pagan Araplarının yaptığı düşmanlıktan, Müslümanların yıpranması ve ticaretin engellenmesi sebebiyle, 628 yılında Mekkelilerle Müslümanlar için ayrıcalıkların kazanılması amacıyla ”Hudeybiye” anlaşmasını yaptı.

 

 

KUR’AN-I KERİM’DE HENDEK

Kur’an-ı Kerim, Ahzab Suresi 10 ve 11. ayetlerinde;

” Hani onlar, hem yukarı tarafınızdan, hem aşağı tarafınızdan üzerinize geldiler, gözler kaymış, yürekler boğazlara dayanmış ve Allah hakkında türlü şeyler düşünmüştünüz! İşte orada. Mü’minler bir sınavdan geçmiş ve ağır bir sarsıntıyla sarsılmışlardır.” şeklinde hendek savaşından bahsetmektedir.

 

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir